Κατάθλιψη

Κρίσεις πανικού

 

Ο Γιώργος οδηγούσε το αυτοκίνητό του- μια κουβέντα είναι το οδηγούσε, αφού η ουρά των αυτοκινήτων στην Κατεχάκη δεν έλεγε να προχωρήσει εδώ και κανένα 10λεπτο. Ξαφνικά ένιωσε παγιδευμένος και ένα περίεργο αίσθημα ζέστης ξεκίνησε από το πρόσωπό του και απλώθηκε σε όλο του το σώμα. Τη ζέστη αυτή διαδέχθηκε ένας έντονος πόνος στο στήθος, ταχυκαρδία και έντονη ζάλη. Ήταν σίγουρος ότι πέθαινε. Βγήκε έξω από το σταματημένο αυτοκίνητο και, βέβαιος ότι θα άφηνε την τελευταία του πνοή στην άσφαλτο της Κατεχάκη, τρομαγμένος ζήτησε βοήθεια από τον οδηγό του πίσω αυτοκινήτου. Μέχρι να του δώσουν λίγο νερό και να ξεσφίξουν τη γραβάτα του, είχε ήδη αρχίσει να νιώθει καλύτερα. Διπλοπαρκάρισε το αυτοκίνητό του και όδευσε με ταξί στο πλησιέστερο εφημερεύον, βέβαιος ότι είχε μόλις πάθει έμφραγμα. Οι γιατροί δεν βρήκαν κάτι ανησυχητικό και διέγνωσαν «άγχος». Του έδωσαν βέβαια «καλού- κακού» μια σειρά από εξετάσεις να κάνει και του συνέστησαν «να μην αγχώνεται».

Τρεις εβδομάδες αργότερα, ο Γιώργος έκανε μια δεύτερη κρίση πανικού, και αυτή τη φορά μέσα στο αυτοκίνητό του. Η τρίτη κρίση ήρθε δύο μέρες αργότερα σε μια ταβέρνα, και τελικά ο Γιώργος έφτασε να κάνει αρκετές κρίσεις μέσα στην εβδομάδα. Το χειρότερο όλων όμως δεν ήταν οι κρίσεις καθαυτές. Το χειρότερο ήταν ο φόβος ότι οι κρίσεις θα ξανάρθουν και η ανασφάλεια που του δημιουργεί αυτό το συναίσθημα. Δεν μπαίνει πια στο αυτοκίνητό του επουδενί και του είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βγει από το σπίτι χωρίς τη συντροφιά κάποιου «για ασφάλεια».

Συχνά η κρίση πανικού εμφανίζεται εν αιθρία, χωρίς καμία προειδοποίηση και ενίοτε χωρίς καμία προφανή αιτία. Δεν είναι λίγες οι φορές, δε, που εμφανίζονται και στον ύπνο.

Η κρίση πανικού είναι πλέον πολύ συχνή. Τουλάχιστον 20% των Αμερικανών θα πάθουν κρίση πανικού κάποια στιγμή στη ζωή τους (δεν υπάρχουν αντίστοιχες στατιστικές στη χώρα μας, όμως δεν έχουμε λόγο να θεωρούμε ότι υπολειπόμαστε σημαντικά)

Ποιά είναι τα συμπτώματα της κρίσης πανικού

Η κριση πανικού εκδηλώνεται με την αιφνίδια και συχνά απρόκλητη εμφάνιση

δύσπνοιας ή υπεραερισμού

ταχυκαρδίας ή φτερουγίσματος στην καρδιά

πόνου ή δυσφορίας στο στήθος

τρεμούλας

εφίδρωσης

ναυτίας ή ζάλης

μουδιάσματος ή μυρμηγκιάσματος σε όλο το σώμα

αίσθημα πνιγμονής ή κόμπου στο λαιμό

εξάψεις ή κρυάδες

Τα συμπτώματα αυτά είναι ιδιαίτερα έντονα και δημιουργούν έναν φόβο ότι ο πάσχον πεθαίνει, τρελαίνεται ή χάνει τον έλεγχο του εαυτού του, με αποτέλεσμα να νιώθει τρόμο. Αυτή η ένταση των συναισθημάτων είναι χαρακτηριστική της διάγνωσης του πανικού

Η διάρκεια των συμπτωμάτων σπάνια ξεπερνά τα 10 λεπτά, παρότι στους ασθενείς φαίνεται ότι κρατάει …»για πάντα». Το 40-70% αυτών που εμφανίζουν κρίσεις πανικού κατά τη διάρκεια της ημέρας, είναι πιθανό να εμφανίσουν πανικούς και κατά το νυχτερινό τους ύπνο. Όσοι εμφανίζουν πανικούς κατά τη διάρκεια του ύπνου τους είναι περισσότερο πιθανό να έχουν συμπτώματα και άλλων ψυχικών παθήσεων, με πρώτη την κατάθλιψη.

Συχνά αυτοί που εμφανίζουν πανικούς νιώθουν ιδιαίτερα άβολα αν χρειαστεί να ξαναπεράσουν από ένα σημείο που έπαθαν κρίση ή αν χρειαστεί να ξαναζήσουν συνθήκες που τους θυμίζουν την κρίση τους. Ο Γιώργος του αρχικού μας παραδείγματος δυσκολεύτηκε πολύ καιρό να οδηγήσει ξανά και για αρκετό καιρό απέφευγε την Κατεχάκη όπως ο διάολος το λιβάνι. Σε ορισμένους ανθρώπους, οι πανικοί συνοδεύονται και από απροθυμία να βγουν από το σπίτι τους, απροθυμία που μπορεί να φτάσει σε ακραίο βαθμό και να εξελιχθεί σε αγοραφοβία. Έτσι, η διαταραχή πανικού κάποιες φορές συνδυάζεται με αγοραφοβία.

Ίσως το χειρότερο χαρακτηριστικό της κρίσης πανικού να είναι ο φόβος ότι θα ξανασυμβεί. Αυτός «ο φόβος του φόβου» μπορεί να δημιουργήσει εξίσου μεγάλη δυσφορία με την καθαυτή κρίση και καθιστά δύσκολη την χαλάρωση στο μεσοδιάστημα των κρίσεων, οδηγώντας συχνά σε ψυχική εξάντληση.

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΠΑΝΙΚΟΥ

Αν και τα ακριβή αίτια της κρίσης πανικού είναι ασαφή, φαίνεται να υπάρχει σε αρκετές περιπτώσεις οικογενειακή προδιάθεση. Οι κρίσεις είναι συνηθέστερες σε περιόδους ζωής που το άγχος είναι έντονο όπως π.χ. σε αλλαγή εργασίας, απόκτηση παιδιού, και γενικά σε κάθε μεταβατική φάση. Φαίνεται όμως να είναι συχνότερες και σε περιόδους που η ψυχή μας «σκίζεται στα δύο» γιατί δεν κάνουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε (για ρεαλιστικούς ή μη λόγους) π.χ. θέλουμε να βρίσουμε το αφεντικό μας αλλά δεν το κάνουμε, γιατί «τι θα τρώμε», σε περιόδους όπου θέλουμε να απατήσουμε τη σύζυγό μας αλλά δεν μας το επιτρέπει η ηθική μας κ.ο.κ.

Υπάρχουν όμως και κάποιες άλλες καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν κρίσεις πανικού. Οι συνηθέστερες από αυτές είναι:

υπερθυρεοειδισμός

υπογλυκαιμία

χρήση διεγερτικών ουσιών όπως αμφεταμίνες, κοκαϊνη και καφεΐνη

χρήση φαρμακων για την ελονοσία

Μελέτες έχουν κατηγορίσει την ασπαρτάμη, είτε μόνη είτε σε συνδυασμό με διάφορες χρωστικές που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή τροφίμων, ως υπεύθυνη για την αυξημένη συχνότητα των κρίσεων πανικού. Μολονότι η επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει πάνω σε αυτό το ζήτημα, και μέχρι να αθωωθεί πλήρως η ασπαρτάμη, καλό θα ήταν όσοι εμφανίζουν κρίσεις πανικού να περιορίσουν τη χρήση της

Επίσης, η ανεπάρκεια δύο γνωστών ιχνοστοιχείων, του μαγνησίου και του ψευδαργύγου μπορεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση κρίσεων πανικού. Και πάλι, τα ευρήματα είναι αντιφατικά και δεν μας επιτρέπουν να καταλήξουμε σε ένα άσφαλές συμπέρασμα.

ΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΑΝ ΟΙ ΚΡΙΣΕΙΣ ΠΑΝΙΚΟΥ ΑΦΕΘΟΥΝ ΧΩΡΙΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Λίγες είναι οι περιπτώσεις όπου η κρίση πανικού θα είναι μια και θα περάσει ανεπιστρεπτί. Τις περισσότερες φορές, η μονήρης κρίση εξελίσσεται σε διαταραχή πανικού, οδηγώντας πολλές φορές σε εξάντληση των ψυχικών μας αποθεμάτων και κατάθλιψη. Η κοινωνική ζωή εκείνων που εμφανίζουν κρίσεις πανικού ατονεί, καθώς ο φόβος του φόβου και η ανασφάλεια αρχίζουν να κυριεύουν τον πάσχοντα. Οι άνθρωποι με κρισεις πανικού δυσκολεύονται να πάνε στη δουλειά τους, φοβούμενοι ότι θα πάθουν κρίση κατά τη διαδρομή ή και στον ίδιο το χώρο εργασίας τους (ιδίως αν πρόκειται για κάποιο αγχογόνο περιβάλλον), ενώ πάντα καραδοκεί και η ανάπτυξη πλήρους και επίσημης αγοραφοβίας. Όλη η ζωή του προσδιορίζεται από τις κρίσεις πανικού και την προσπάθειά του να τις αποφύγει ή να τις συγκαλύψει. Υπό αυτές τις συνθήκες έντονης πίεσης, η κατάθλιψη είναι συχνή. Ένα άλλο συχνό πρόβλημα, συχνότερο απ΄ ότι πιστεύαμε αρχικά, είναι ο αλκοολισμός, καθώς τα άτομα με κρίσεις πανικούς, σε μια απέλπιδα προσπάθεια αυτο-θεραπείας, πίνουν για να χαλαρώσουν το άγχος και τον φόβο τους – με πολύ μικρή επιτυχία, βέβαια.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ ΠΑΝΙΚΟΥ

Τα φάρμακα είναι ιδιαιτέρως αποτελεσματικά στις κρίσεις πανικού. Μέσα σε ένα μήνα από την έναρξη της θεραπείας, αναμένεται τα συμπτώματα να έχουν υποχωρήσει σε πολύ σημαντικό βαθμό.

Όμως, γενικά, αυτή είναι μια θεραπεία που στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και όχι στην αιτία που τα προκάλεσε. Τα καλύτερα αποτελέσματα τα πέρνουμε όταν τα φάρμακα συνδυάζονται με ψυχοθεραπεία, οποιασδήποτε σχολής ή κατεύθυνσης, καθώς έτσι αναμένεται να κάνουμε σημαντικές αλλαγές στον τρόπο σκέψης μας, αλλαγές που θα μας επιτρέψουν να ελέγχουμε τόσο τις κρίσεις, όσο και τις διαδικασίες σκέψης που τις γέννησαν.

Η φαρμακευτική θεραπεία των κρίσεων πανικού συνίσταται σε αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Τα φάρμακα αυτά αποτελούν την πιο ασφαλή και επιτυχημένη θεραπεία για όλες τις διαταραχές άγχους. Δεν προκαλούν εξάρτηση, δεν προκαλούν εθισμό, δεν μας κάνουν φυτά, δεν μας κάνουν χαζοχαρούμενους και γενικά δεν έχουν σημαντικές παρενέργειες. Το βασικό τους μειονέκτημα είναι ότι χρειάζονται αρκετό χρόνο για να δράσουν (2 – 4 εβδομάδες περίπου). Για το μεσοδιάστημα αυτό, και εφόσον δεν υπάρχουν λόγοι για το αντίθετο, καλό θα ήταν να συνδυάζονται με κάποιο ηρεμιστικό (μια βενζοδιαζεπίνη  όπως το Lexotanil, το Xanax, το Tavor ή το Stedon), έτσι ώστε να ανακουφίζονται λίγο το άγχος και η αγωνία του ασθενούς

Οι θεραπεία της κρίσης πανικού διαρκεί αρκετούς μήνες, καθώς έχει βρεθεί πως η διακοπή της αγωγής πριν περάσουν 9 – 12 μήνες από την αποδρομή των συμπτωμάτων σχετίζεται με υψηλά ποσοστά υποτροπής των κρίσεων πανικού. Το διάστημα, άλλωστε, αυτό, είναι απαραίτητο για να σχεδιαστιύν και να παγιωθούν οι απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο σκέψης, τις ιεραρχίσεις και την θεώρηση της ζωής, που θα εμποδίσουν την επανεμφάνιση των κρίσεων στο μέλλον

.

Author Info

ckalaitzi

No Comments

Comments are closed.